martes. 01.12.2020 |
El tiempo
martes. 01.12.2020
El tiempo
Jorge Coira

Dilatar o estilo

Atraveso o país desde os cantís de Cedeira ata as montañas do Xurés. No camiño, atópome con columnistas que escriben con voz de bebé e con fontes santas ás que os bancos das merendas lles furtan a clientela.

Comboio nocturno

Evan Rail escribe en The New York Times sobre o rexurdir do tren nocturno en Europa. Escoller unha ilustración para encabezar a reportaxe apela ben a ese corazón que debe conectar as boas historias xornalísticas co lector: a experiencia propia

Alessandro Baricco

Letanías inconscientes

Baricco abraza as transformacións provocadas polo mundo dixital co mesmo entusiasmo co que colecciona coches antigos

Casaio

Conduzo tres horas de abrente, nun día festivo, ata Casaio, nos confíns de Valdeorras. A aldea está rodeada por canteiras todo ao redor. Aquelas escombreiras salvaxes asustan.

Miserias de oficio

Repaso, case por inercia, os programas electorais de todos os partidos de cara a estas eleccións. Para a miña sorpresa, son aínda máis escasos, carentes de ideas e limitados do agardado. Aínda que numerosas competencias de cultura están transferidas ás comunidades autónomas, o Estado aínda conserva un gran número de entidades vinculadas de xeito máis ou menos directo á cultura. Así que non é escusa.

A rodapé

Numerosas publicacións dos últimos anos tentan explicar as consecuencias do consumo continuo de redes sociais na psique humana. Nesta semana permítanme desvelar unha das menos comentadas e máis abraiantes para min: o presente continuo.

'Atrapa a un ladrón'. AEP

O peor lugar para crear

AO ENTRAR na volta da miña rúa, como sempre unha estraña madalena de Proust. Só acontece á tardiña, cando chego camiñando. Consiste en que me invaden na memoria numerosas lembranzas de paseos e estadías en cidades europeas. Múnich, París, Milán, Londres. Fusiónanse todas nunha única urbe, e lembro máis o meu estado de ánimo de vintañeiro —expectante, curioso, ocioso— que as...

Xeitos de ollar

Creo que a primeira vez que souben sobre Mongolia foi por Mircea Eliade. Souben dun tambor, dun espírito de aguia, dos mortos que se perden na estepa e das árbores centrais. Gocei da mirada tópica, como un turista. Como se coñecera Galicia tan só a través de Lisón Tolosona e Valle Inclán

Yolanda Castaño. AEP

Cando cadra

Reparei esta semana na ausencia de festivais literarios no país. Que sexan tan abundantes e exitosas as homenaxes a figuras literarias mortas e tan escasos os foros de letras contemporáneas revela que os mortos, aínda que ás veces se diga o contrario, son bastante máis doados de acomodar no asento que os vivos.

Cultura aleatoria

O novo pase cultural de Macron procura ampliar os gustos dos adolescentes a través dunha app con modo aleatorio que se enfronte aos poderosos algoritmos do gusto dos mercados americanos da cultura. Sen dúbida, quen deseñou iso, non mercou cultura na vida

Area entre os dedos

A adaptación televisiva de A amiga estupenda de Elena Ferrante preserva a sorpresa e a fascinación de cotiás mundos descoñecidos que tiña o libro. Relatos para levar a verdade ao outro xénero que van máis alá da moda do momento

Ceos azul cobalto

O Museo Naval de Ferrol ten unha cantidade incrible de cacharrada técnica que aínda cheira aos aceites de engraxado e memoriabilia friki: desde a sinatura orixinal de Adolf Hitler ata un retrato de 1915 da tripulación dun buque da Armada ao que lle tocou a lotería

Andrea Camilleri.

A risa rebelde

Non cambiaron moito as cousas desde a Idade Media: o máis revolucionario e máis complexo dos xéneros culturais é o da risa. Por iso, se cadra, é tan escaso nas letras e no audiovisual do país

A caravana errante

Nesta ocasión, perdémonos na montaña asturiana. Atopamos con Dorian Grey no Caribe para remedar a novelística española dos 90 e viaxamos na caravana de Fraga, aquel mito dos anos 90

Seta (artigo de Manuel Gago)

Cocidos na Comarca

Ao calor dun lume de carballo, rodeado de urbanitas gastroviaxeiros e veteranos solteiros do rural ulloán, decátome do mellor símil literario para a Galicia contemporánea: a Comarca inventada por Tolkien para a Terra Media

Entre nós

Esta é unha quincena estraña: soan a morto as campás da catedral, chéganme libros cheos de preguntas máis que de respostas e por riba e verifico unha vez máis que non temos remedio. Nin remedios, que é o peor

Alquimia do soño

Durante as tempadas de presión vital, a nosa relación coa cultura cambia. As lecturas dos tempos tranquilos non son as mesmas que as que se precisan cando se pasan un par de meses sen tempo libre. Pero non son necesariamente máis lixeiras, senón que mesmo poden ser o contrario

La venus de las pieles.

Profecías sobardadas

A alegría polo fracaso do anunciado triunfo do libro electrónico camufla a ignorancia de ignorar que o sorpasso é moito maior do agardado, pero non na dirección prevista. A lectura dixital xa non lles pertence aos libros

Maiorías de idade

No Seisentidos desta semana percorremos os Ancares e as barricadas do París do 68. Realidades tan distintas só teñen un punto en común: en canto nos descoidemos, non quedará nada do que foron

Epatar, non convencer

Na catedral de Santiago, tralo pórtico, os arcebispos misaron ata o século XVI, ben conscientes do que facían, sobre unha lousa consagrada aos deuses manes de Roma. Foi un chivato de Felipe II quen lles obrigou a cambiar o conto

Maiorías de idade

"Son d’Aldea ten apenas oito anos de vida como festival, pero o rural conta coa prodixiosa capacidade de darlle a calquera novidade un balor de tradición en apenas unha presa de anos"

Escultura. EP

Esconxurar o solpor

"Stalin morreu antes de que a estatua estivera rematada, e esta tiña os días contados habendo un novo Komitern. As autoridades decidiron voala e aplicarlle unha 'damnatio memoriae'. A escultura, oficialmente, non existiu"

Non hai escusa

"Agrafoxo prefire sacrificar esas faíscas literarias en prol do realismo da viaxe, nas que os aspectos de loxística —atopar fonda, buscar transporte, transaccionar con locais— ocupan sempre unha parte central do tempo"

Estorniños atrapados

Descobrimos o centro da interpretación que Pepe Barro deseñou para a Catedral de Mondoñedo

Valle Inclán. AEP

Entretempo

"Para facer a Shakespeare global foi preciso primeiro crear un imperio, e despois descarnar o dramaturgo en valores absolutos coma o poder, o odio ou a paixón. A Valle Inclán só o descarnou Castelao no seu Alba de gloria. E do imperio, mellor non falar"

Verdades do material

Fronte ao relato da arqueoloxía como unha disciplina que atravesa placidamente, como Drácula, océanos de tempo, a arqueoloxía do pasado contemporáneo ten a capacidade de revolver o relato que facemos de nós mesmos

Reliquias mortas

Só unha minúscula escena redime esa parte do filme: cando o cantor gaélico Joe Heaney, porteiro nun edificio de Manhattan, acariña o granito da fachada con morriña, coma bo emigrante de Carnota, perdón, de Carna

Foto que ilustra un artigo de Manuel Gago, 'Case de todo' (teatro)

Case de todo

"Estes días lin un estraño libro de José María Castroviejo, 'La montaña herida'. Unha especie de novela sobre o maquis e a represión militar nos Ancares"

Manuel Antonio, cos seus compañeiros na mar

O espello das verdades

COINCIDEN NAS librarías dúas biografías moi distintas do poeta Manuel Antonio, a de Xosé Ricardo Losada e a de Xosé Luís Axeitos. De maneira inusual, son tamén dúas formas de ver o pensamento e obra dun poeta que marchou demasiado pronto, pero que segue tendo lecturas de actualidade

Exotismos excéntricos

Comprobeino unha vez máis coa excelente 'O Cairo confidencial', da que está todo ben agás o horroroso título. Cine negro de altura, con protagonista corrupto camiño da redención e turbulento momento histórico, a primavera árabe, de fondo