martes. 23.07.2019 |
El tiempo
martes. 23.07.2019
El tiempo

Xa son mil as asasinadas por violencia machista desde 2003

Cartel de repulsa contra a violencia machista. AEP
Cartel de repulsa contra a violencia machista. AEP

Permanecen en investigación unha decena de casos no rexistro oficial, que só contabiliza ás asasinadas a mans de parellas ou exparellas 

A cifra oficial de mulleres asasinadas en España por homes cos que mantiñan ou mantiveran unha relación sentimental desde o ano 2003 ascende a 999, a falta de que se confirme se a violencia de xénero está detrás do crime en Ayamonte (Huelva), onde unha parella foi localizada o pasado sábado sen vida e con signos de violencia. 

A Delegación do Goberno para a Violencia de Xénero, organismo que se encarga da recompilación destes datos, está a solicitar datos sobre este caso, tal e como informou a través de Twitter, debido a que está "decretado o segredo de sumario". Así pois, de momento a vítima non se suma ao rexistro oficial e aínda non se alcanza o milleiro de vítimas, aínda que as administracións locais xa condenaron estes feitos como crime machista. 

Segundo publicou este organismo nesta rede social, si se incluíu á muller de 29 anos presuntamente asasinada este luns pola súa parella, quen se suicidou tras cometer o crime, en Alboraia (Valencia), unha confirmación que non se produciu ata este mesmo martes. Así, sumada esta vítima mortal no ámbito da parella ou exparella, xa son 999 as asasinadas que constan na ficha que se elabora desde 2003. 

Desde ese ano empezáronse a contabilizar este tipo de crimes machistas con vistas á aprobación, un ano máis tarde, da Lei de Medidas de Protección Integral contra a Violencia de Xénero. Segundo estas cifras, a media é de 60 asasinatos cada ano e o exercicio con máis vítimas mortais foi 2008, con 76 mulleres asasinadas, seguido de 2010, con 73; e o que menos, o ano pasado, cando se rexistraron 47. 

De acordo ao Centro de Investigacións Sociolóxicas, a violencia de xénero padécena máis de 600.000 mulleres cada ano en España, aínda que menos da cuarta parte decídense a contalo. De feito, segundo os datos oficiais, a maioría das vítimas contabilizadas no rexistro oficial --contorna ao 70%-- non denunciara ao seu presunto agresor, tendo en conta que o dato sobre denuncias incorporouse en 2006. 

A primeira en incorporarse a este reconto foi Yaneth, estranxeira de 28 anos que foi arroxada desde un segundo piso polo que era o seu noivo na localidade malagueña de Fuengirola o 7 de xaneiro de 2003 e, previsiblemente, a última será a muller asasinada en Ayamonte. 

Elas son a primeira e a última nunha estatística poboada de historias de mulleres cuxo único trazo en común é precisamente a súa condición feminina. De feito, son varias as asociacións feministas que en reiteradas ocasións destacaron que este tipo de violencia contra as mulleres "cobrouse máis vidas que o terrorismo de ETA". As vítimas mortais a mans da banda terrorista ascenden a 853 nas súas 40 anos de historia, segundo cifras do Ministerio do Interior confirmadas a Europa Press.

'LAGOAS' DA ESTADÍSTICA OFICIAL. Aínda que este rexistro oficial configurouse co obxectivo de esclarecer a magnitude da violencia de xénero, o certo é que tras 16 anos en funcionamento, ten certas 'lagoas'. A primeira é que a contabilidade oficial non inclúe ningún crime confirmado antes de 2003, como é o caso de Ana Orantes, a muller asasinada en 1997 en Cúllar Vega (Granada) polo seu exmarido un par de semanas despois de relatar a súa historia de malos tratos nun programa de televisión. O seu asasinato marcou un antes e un despois na sensibilización e lexislación en materia de violencia de xénero. 

Outra das lagoas detectadas no rexistro oficial é que unicamente contabiliza os crimes de mulleres no ámbito da parella ou exparella, xa que a Lei de 2004 contra a violencia de xénero redúcea a esa esfera sentimental, sen contemplar asasinatos cometidos por homes aos que descoñecían. É por este motivo por Diana Quer –a moza madrileña asasinada por José Enrique Abuín, alias 'O Chicle', o 22 de agosto de 2016– ou Laura Luelmo –a profesora que foi asasinada por un home en Campillo (Huelva) en decembro de 2018– non foron incluídas nel. 

Respecto diso, a Delegación do Goberno xa avanzou hai uns meses que está a traballar na recollida de datos estatísticos dos casos de asasinatos e homicidios de mulleres fose do ámbito sentimental. O obxectivo é contabilizar outros tipos de asasinatos machistas que si están recoñecidos no Convenio de Istambul, como os perpetrados por descoñecidos. 

Tampouco entraría neste rexistro oficial a muller que este luns foi asasinada en Aranxuez polo seu excuñado, de 39 anos. O home disparoulle cunha escopeta de caza e as primeiras investigacións apuntan a un posible móbil sentimental. Non se sumaría tampouco o crime de Laura do Hoyo, asasinada a mans de Sergio Morate, que á vez asasinou á súa exnovia de 26 anos, Mariña Okarynska, da que Laura do Hoyo era amiga. 

As mulleres asasinadas por violencia de xénero que se contabilizan de xeito oficial son crimes confirmados, ben por sentenza, ou ben que se están investigando en xulgados de Violencia contra a Muller. Con todo, a Delegación do Goberno segue sen contemplar a posibilidade de incluír a María José Carrasco, a muller afectada de esclerose múltiple en fase terminal á que o seu marido axudou a quitarse a vida, a pesar de que a Audiencia de Madrid ordenou que o caso se xulgue no Xulgado de Violencia Sobre a Muller.

CONSTAN 10 CASOS EN INVESTIGACIÓN. Ademais das vítimas oficiais, o Goberno mantén na estatística outra decena de casos que están 'en investigación', pero non se engaden á lista definitiva, polo menos polo momento. Nesta categoría inclúese en 2019, por exemplo, o caso de Romina Celeste Núñez, desaparecida en Costa Teguise (Lanzarote), cuxo o seu marido afirma que lla atopou morta e desfíxose do seu cadáver lanzándoo ao mar. Este martes incluíuse neste apartado o crime do pasado sábado en Ayamonte (Huelva). 

Doutra banda, tampouco se incorporou a este reconto oficial --nin sequera entre os casos en investigación-- o caso de Sheila Barrero, a quen atoparon morta no porto de Cerredo (Degaña) en xaneiro de 2004 no interior do seu coche cunha bala na cabeza. Non foi incluída, a pesar de que o último informe da Unidade Central Operativa (UCO) da Garda Civil que se achegou ao caso sinala como autor ao exnovio de Barrero, que xa foi imputado nunha ocasión. 

É máis, a moza sevillana Marta do Castelo, asasinada en 2009 e cuxo asasino confeso sería a súa parella sentimental --Miguel Carcaño-- non está contabilizada como unha vítima oficial de violencia de xénero. Engadiuse nun principio como un caso en investigación, pero xa non se inclúe no cómputo total de mulleres asasinadas por parellas ou exparejas. 

Desde 2013, o Goberno tamén contabiliza os menores de idade que se quedaron orfos por este tipo de violencia contra as súas nais. Son, polo menos, 243. Desde ese mesmo ano cóntanse os menores asasinados, que ascenden a 28. 

As case 1.000 asasinadas teñen tras de si outro milleiro de presuntos agresores, dos cales polo menos 193 suicidáronse tras cometer o crime. Éste é o caso dos dous últimos crimenes en Alboraia (Valencia) e do de Ayamonte (Huelva), se finalmente engádese.

ESTADÍSTICA NON OFICIAL. En paralelo á estatística oficial, a web 'feminicidio.net' recompila datos desde o ano 2010, cando empezaron a documentar crimes en España. Ata agora rexistraron en 1.024 mulleres asasinadas por homes, independentemente de que existise unha relación sentimental entre eles. 

En concreto, en 2018 rexistrou 96 asasinatos de mulleres, é dicir, máis do dobre das confirmadas polo Goberno; e no que vai de 2019 contabilizaron 36. 

Xa son mil as asasinadas por violencia machista desde 2003
Comentarios