As fotos aéreas

CANDO NA tele interrompan o directo ca feira cabalar de Silleda para anunciar —chaqueta frouxa, voz suorenta, rímmel corrido— que hoxe vai ser o día da fin do mundo, que xa andan os mísiles polo aire, que non hai refuxio que valga e mellor que cada quen mire de vivir a tope as poucas horas que nos quedan, eu teríao claro: vou á parrillada, comerlle un churrasco. E non sería o único. E non dariamos na porta cun cartel de pechado.

Botosa, solta de grava, cunha poeira suspendida que anuncia a primavera, esa é a explanada onde aparco. Están o BMW branco e vello, a furgalla rotulada, o coche sen carné coas defensas rabuñadas. Quenta o sol de mediodía; no ceo crúzanse as estelas cas detonacións exoatmosféricas. Vista unha, vistas todas: xa lles perdemos a sorpresa. Os moteiros arrefrían as máquinas e privan nas birras en cadeiras de plástico. A roupa negra inda lles brilla malia a terra que se levanta, e coas mans debuxan de memoria as curvas daquela estrada, daquela viaxe, esas tumbadiñas e esas libradas.

Agardando a que me atendan, na barra tamén pido unha cervexa. Fóra inda está a chegar xente. Manobran con coidado: ninguén quere discutir por un mal roce.
—Mesa para un, neno?

E sinalando para min fala como compadecéndose do inadaptado: será que, como non levo roupa de traballo nin gardo traza de comercial de nada, carecese de escusa para xantar en soidade. A un par de fumexadas de bandexas metálicas están os das furgonetas, escarranchados os pantalóns de cen petos, facendo scroll co móbil.
—Mentres o xefe non diga outra cousa mañá temos que ir revisar os eólicos de Santa Comba.

Serpeando ata a mesa cativeira que me deron, aló no fondo da sala vella e pequena, dígolles que bo proveito, e responden ca cabeza e sen mirarme. O mesmo á parella do meu lado, mentres dobro coidadoso a chaqueta. El rilla no churrasco en transo, posuído, os ollos en branco; devora a existencia como esas deusas hindús engulían mundos enteiros. Cada grolo ansioso de viño e cada costela que chimpa no prato soan a badaladas de vitoria sobre médicos, analíticas, transaminasas. Ela? Ela non parece tan entusiasmada. E olla pola ventá, os coches a pasar, e non come apenas. Mira o facebook, onde xa saen os memes dos boomers sobre esta apocalipse. Recoñécelles o enxeño pero non son dabondo graciosos como para sorrir.

Dos mil privilexios que ten ir só aos sitios, nas parrilladas destaca poder sentar nas mesas que ninguén quere, pois aspiran a un xantar amplo, aséptico e luminoso. Sabemos que as dos recunchos son mellores. As do chan de terrazo, aquelas que non alcanzou o orzamento da reforma de hai vinte anos.

Conservan, en desafío a ergonomía e minimalismo, mobiliario feito con troncos. Paredes cor da nicotina vixiadas pola mirada violenta dun xabaril disecado, rei e gardián dos elementos que daba tanta pena tirar como pudor exhibilos. Imaxes de equipos de fútbol que xa non existen e partidas de caza que hai moito non se xuntan. E o grial deste sanctasantórum: a foto aérea da parrillada. Coas cores esmagadas, o brillo deslucido polos anos e a fumareda das brasas e os Ducados. Vese o restaurante algo máis pequeno, a vivenda arriba igual sen recebar, a mesma explanada diante, unha leira algo máis verde detrás.

Non hai casa de aldea que non comprara estas fotos. Outra cousa é que agora, décadas despois, estean no faiado ou sigan en lugar principal. Eu teño paixón por elas e non canso de descubrilas. Pero hai que ir con xeito: non deixan de ser material sensible que combina memoria, orgullo e intimidade. Un día aparecía unha avioneta, ás veces un helicóptero, e ao sentilos baixos e insistentes saías ver que pasaba. Moito retoque tiveron que facer eliminando escopetas apuntando, crucifixos en defensa e xestos de ameaza. Despois viñan, xa en terra, ofrecer as fotos en vistosos marcos. Non eran baratas pero case sempre, fose humilde ou rica a casa, llelas colaban. Uns por fascinación cara ao progreso, outros por non ser menos que o veciño, e non faltaban os desconfiados: a saber que faría se non unha empresa con esas fotos. Inda existe, e, en efecto, gañan cartos ofrecendo o arquivo en temas de lindes e preitos. Supoño que pagarán pensións dos seus aviadores desaparecidos, que unha mañá saíron para Ourense e nunca máis, en plan Saint-Exupéry ou Amelia Earhart.

Na mesa do lado, a do señor que se suicida en diferido e a muller que non tiña outros plans, din que se acabaron as patacas para o churrasco. Iso si que é adiantar a fin do mundo.