sábado. 24.10.2020 |
El tiempo
sábado. 24.10.2020
El tiempo

Un veciño, no xuízo polo Pazo de Meirás: "Á miña avoa expulsárona da súa casa"

Vista pola propiedade do pazo de Meirás na Audiencia Provincial da Coruña. EFE
Vista pola propiedade do pazo de Meirás na Audiencia Provincial da Coruña. EFE
Na primeira sesión, Rodríguez Ares, ex alcalde de Sada declarou que a propiedade "sempre foi privada" ►Medio centenar de persoas concentráronse desde primeira hora ao berro de "Fascismo nunca máis!".

A propiedade sobre o Pazo de Meirás, actualmente en mans dos herdeiros de Franco, protagonizou na mañá deste luns o primeiro día do xuízo que determinará a súa lexitimidade coa declaración de varias testemuñas, entre eles Ramón Rodríguez Ares, exalcalde de Sada, localidade onde se sitúa o inmoble, que quixo resolver o debate asegurando que "sempre foi propiedade privada".

Segundo o rexedor entre os anos 1979 ata 2007, dúas administracións, a Deputación e o Concello da Coruña, interesáronse pola compra do pazo nos primeiros anos da década dos 80, polo que é "correcto" que desde as administracións públicas se recoñecese que a propiedade era da familia Franco.

"Unha cousa, para recuperala, ten que ser antes de alguén, iso sempre foi unha propiedade privada", salientou a primeira testemuña en declarar a pedimento dos herdeiros de Franco mentres, ás portas dos xulgados, medio centenar de persoas concentráronse desde primeira hora ao berro de "Fascismo nunca máis!".

O xuízo pola reclamación do Estado da propiedade do Pazo de Meirás, que se celebrará durante toda a semana no Xulgado de Primeira Instancia número 1 da Coruña, conta coa Avogacía do Estado como parte demandante e como intervenientes que tamén solicitan a devolución da propiedade ao patrimonio público están a Xunta, a Deputación da Coruña e os Concellos de Sada e A Coruña.

Como parte demandada acudíronse seis membros da familia Franco e unha sociedade mercantil, cuxa defensa sostén que Franco comprou o inmoble á familia Pardo Bazán.

Nesta primeira xornada compareceron como testemuñas un garda hortelano do pazo ata 1990, dous veciños de Meirás, un funcionario do Concello da Coruña, o alcalde de Sada desde 1979 ata 2007 e un amigo da familia Martínez-Bordiú Franco.

"Á miña avoa expulsárona da súa casa", relatou o veciño de Meirás Juan Pérez Babío, de 70 anos e residente este pobo case toda a súa vida, unha das catro testemuñas deste luns a pedimento da Avogacía do Estado e que denunciou que á súa avoa quitáronlle as súas terras para ampliar a propiedade do pazo.

Sobre os traballadores do pazo a cargo do erario público, indicou que lembra as estancias de Franco no verán, acompañado por persoal de seguridade da Garda Civil e "outra serie de persoal antes da chegada del" que pertencía, reiterou en varias ocasións, á Comandancia de Obras (albaneis, pintores ou electricistas) e xardineiros do Concello da Coruña.

Durante o resto do ano "sempre" había axentes da Garda Civil nun acuartelamento que está a cen metros do peche perimetral do pazo para vixialo, e dentro "adoitaba haber dúas parellas" de axentes que pertencían á Comandancia e residían nunha casa intramuros.

Ademais, había gardas hortelanos que se encargaban de explotación agropecuaria e chamaban a outra "xente de Meirás que ía botar unha man, a maioría eran labradores ou peóns", aos que tamén pagaban "pero teño claro que dos seus petos non".

Tras a morte de Franco había dous axentes de vixilancia todo o ano e a partir do ano 1977 ou 78, dixo, quedou un cabo coa mesma función que antes.

Sobre o incendio no pazo en 1978 detallou que camións de bombeiros e mesmo do Exército acudiron a sufocar as chamas, "non entraron nin un nin dous, máis", e foi a partir dese momento cando deixou de ver á familia no pazo, aínda que asegura que "o seu centro de vacacións" no verán é a Casa Cornide, na Coruña.

A primeira testemuña da xornada foi o garda civil xubilado José Suárez Rozas, de 80 anos, que permaneceu no pazo como vixiante desde 1982 ata 1990 e que alegou que non recibía ningunha cantidade económica da familia Franco polas súas tarefas, que consistían en "vixiar aquilo e cortar silvas polos camiños".

Pola súa banda, un funcionario do Concello da Coruña desde 1988, que estivo destinado no departamento de xestión de chan e patrimonio, Arturo Abad, elaborou un informe sobre as asistencias que o Concello da Coruña realizou nos anos 60 e 70 do servizo de extinción de incendios que transportaba auga a Meirás en xullo e agosto sen percibir un reembolso.

A segunda e última testemuña dos herdeiros esta xornada, tras a renuncia á declaración do secretario particular de Carmen Polo e de Carmen Franco Polo despois do falecemento do ditador, foi un amigo da familia Martínez-Bordiú Franco e sogro dunha das demandadas, Luis Fernando Quiroga Piñeiro, que asumiu labores de xestión durante a rehabilitación do pazo tras o incendio en 1978.

"Carmen tiña medo á obra pero iso nunca o falamos –dixo tras ser preguntado por se tiña dúbidas de se era a propietaria–, nin ela comigo se sincerou en ningún momento sobre ese tema, na época de Carmen Franco nin llo cuestionaba".

O seu relato, do mesmo xeito que a comparecencia anterior, explica que a familia seguiu gozando do inmoble tras a morte do ditador e que, a partir do incendio, visitábano pero aloxábanse na Casa Cornide, na Coruña.

Asegura que continuaban encargándose do mantemento, "os xardíns coidábanse totalmente, moitísimo, e o que estaba pechado era o pazo porque aquilo era un caos, de chorar".

"A rehabilitación do pazo a raíz do incendio ao meu modo de ver pagouna ela ou a familia, fixeron un esforzo entre todos", abundou.

As obras de rehabilitación empezaron no ano 1998 e finalizaron en 2002. "O esforzo económico que fixeron para ir un mes alí!", exclamou a testemuña.

Este martes está prevista a declaración dos coautores do informe sobre actuacións da Comandancia de Fortificacións e Obras da Coruña, dependente do Ministerio do Exército, no Pazo de Meirás, e coautores do libro 'Meirás, un pazo, un caudillo, un espolio', así como do presidente da Comisión de Expertos da Xunta que realizou, en xuño de 2018, o informe sobre as posibilidades de incorporar ao patrimonio o Pazo de Meirás.

Un veciño, no xuízo polo Pazo de Meirás: "Á miña avoa expulsárona...
comentarios