domingo. 26.01.2020 |
El tiempo
domingo. 26.01.2020
El tiempo

Que é un oncólogo?

Tampouco sabemos moi ben que cousa é iso do grafeno, material case milagreiro con posibilidades infinitas. Son noticias recentes. A Pablo Jarillo, investigador español no MIT de Massachusetts...

A cidade tan viva

A CIDADE na que vivimos. Invención antiga, naceu pequena, con valados contra o medo. Contra os forasteiros, estraños. Antigas como Xericó, vella de dez mil anos. Das que temos noticias certas,...

Maram al-Masri, poesía no exilio

A musa é siria. Escribe versos no exilio. Tecendo lonxe da terra que ama unha trama de dor, de esperanza. Poetisa importante, din que chegará lonxe. Leva anos na intemperie dun país alleo,...

Xente con sentidiño

TODAS E cada unha das palabras que habitan nos dicionarios son precisas. E necesarias. Poden resultar excesivas para tantos que usan tan poucas. Que as esfolan e tunean nas redes. E como estamos...

Nas árbores non medran os enfermeiros

NIN AS DOUTORAS. Nin o persoal de limpeza. Nin a xente de cociña e mantemento. Nin os profesionais de oficinas. O excesivo Bo-Jo dos tabloides, o Boris Johnson campión das mentiras e agora do...

Un mestre na aula do mundo

NA FOTO, sorrí diante do encerado cheo de signos matemáticos. A aula abrangue o planeta enteiro. Nela collen 72 millóns de alumnas e alumnos cos que dialoga en 36 idiomas distintos. Salman Khan,...

Galicia baldeira, ou non

NISTO DA poboación a opinión atinada é a dos demógrafos. Saben dos fíos entre pasado e presente. Son quen de albiscar as corredoiras dos pobos no futuro. Poden poñer números á demografía. E...

Nicaragua, Chile, Venezuela, Bolivia

BÁGOAS DE sangue en América Latina. En Nicaragua, o pequeno país mártir, non amencen os días claros da democracia. Outra vez o somocismo? Desta volta da man dun tipo ávido de poder. A calquera...

Bernardo Atxaga, a imaxinación e a memoria

VÉN DE conseguir o Premio Nacional das Letras 2019. Merecidamente e co acordo dos presidentes das Academias das catro linguas do Estado. Así o decidiron tamén representantes das universidades,...

A carauta democrática do populismo

NON, NON todos os que critican ás élites son populistas. Vixiar ao poder tamén é compromiso democrático. Pero a sombra do Brexit e o tsunami Trump si son populistas. Porque monopolizan a...

Pasolini en Barcelona

MAIO DO 68. Fogueira ilusionante e espontánea. Como os ismos arden ben, os estudantes queiman o capitalismo, o autoritarismo, o consumismo, o imperialismo. Protestan da man dos obreiros contra...

O estado de benestar coxea na escola

A viñeta aceda di: "A ignorancia ensínase nas escolas e se queres aprender algo tes que ser autodidacta". Non é certo. A escola éche o camiño á igualdade, billete para a salvación da xente do...

"Tu risa me hace libre..."

"ME PONE alas", canta con versos Miguel Hernández. A risa do fillo, contada pola nai, abríndose paso ata a cela do poeta. A risa precoz nos nenos e temprana na nosa especie, a única que ri. E...

Un Nobel da Paz etíope

O nome de Abiy quedará ligado ao final feliz da guerra interminable entre Etiopía e Eritrea, coa súa herdanza de destrucións, custo económico nun país pobre, a dor dun pobo famento e ducias de...

Xogando á ruleta rusa co clima

Miudiña, con coletas, co seu asperger ao lombo, mobilizando á rapazada do planeta ferido: Fridays for Climate. Unha adolescente sueca, Greta Thunberg. Como a cousa vai a máis, sentada cada...

Insulina, a dor e a cobiza

Nas cadeas televisivas de recheo menudean programas de saldo made in USA. Buscatesouros  nos alpendres da América máis fonda. Subasteiros da cobiza que ofrecen gardamobles abandoados ao...

A casa dos xigantes xenerosos

"CUANDO UN bosque se quema... algo suyo se quema, señor conde", mofábase o Perich en antigas campañas benintencionadas. Hoxe, as boas intencións seguen lousando o camiño do inferno, do lume, dos...

A pobreza non emigra

Éche a riqueza a que migra. Os dólares fixeron negocio no patio traseiro USA. Os rublos daquela URSS vendían armas por recursos. Os yuans chineses copan agora boa parte de África. E ninguén sabe...

Greta Thunberg e Donald Trump

A ESTUDANTE e o presidente. Tan diferentes, tan semellantes. Comparten a casa. Son da familia humana. E pertencen á mesma especie: a do humano sabio, homo sapiens. Representan dúas caras distintas...

A man dereita do demo

CÓNTAO E cántao así de ben Johnny Cash en The Devil's Right Hand , a canción de Steve Earle. O neno, de compras coa nai. Na tenda de armas, a pistola brillante. Á nai escápanlle da man e escachan...

Prendendo en todas as silvas

CHEGA O tempo das amoras. Pero aínda non. As froitiñas están ácedas. Menos para pegas e merlos que coñecen os sitios onde serven a gran paparota. Escollen, claro, as maduras. Vai chegando o...

Outra vez o cabalo de Troia

SUCEDEU EN Troia, a antiga Ilión. Destruída tantas veces, tantas veces reconstruída. Ao fin, unha colina onde se amontoan tantas cidades que fan as delicias dos arqueólogos. A Troia do cabalo...

O bosque infinito

En El bosque infinito , Annie Proulx percorre a saga da cobiza humana na destrución dos bosques boreais ao longo de tres séculos. O bosque, a casa das árbores, a placenta da vida ameazada pola...

Chernobyl, o virus humano

EN CHERNOBYL, no norte de Ucraína, pasou o que pasou en 1986. o torpe oso soviético tentou silenciar a explosión dun reactor atómico, detectada con alarma polas estacións de vixiancia suecas....

Vestida de branco por Sudán

TEN VINTEDOUS anos. Icono da loita de Sudán contra a ditadura. Contra a forza bruta. Contra os militares enfrontados ao pobo. Vestida de branco. Alaa Salah no teito dun coche canta: "Sudán é de...

Estatística sen clientela

"CHEGUEI A peitear máis de cincoenta noivas nun ano", conta a peiteadora dunha vila da montaña luguesa. "Agora, só catro. Non hai mocidade". Velaquí a fotografía nidia da España Baldeirada. Da...

Lección de historia para o planeta

HOXE, A lección de historia é que non hai historia. Pero non no sentido que describía Fukuyama en El fin de la historia y el último hombre : unha democracia liberal, triunfante desde o fin da...

Non disparen contra a mestra!

NIN CONTRA o mestre: só que elas son máis. En Brasil, un tal Bolsonaro, incriblemente presidente, anima a denunciar a profesoras e profesores que adoutrinen . E, xa postos, a borrar das paisaxes...

Con uñas e dentes: Europa!

A FERMOSA rapaza recollía flores na praia. Seducida por Zeus en forma de touro branco, montou sobre el e así recalou en Creta. A fenicia Europa acabaría dando nome ao continente. Sobre o lombo da...