El tiempo
lunes. 15.08.2022
El tiempo
La Opinión de

O fillo do pobo

The Pogues en Glastonbury. EP
Shane MacGowan foi o líder de The Pogues. Poeta, músico e cantante, levou ao límite dende novo o gusto polos excesos. De paso, mesturou o punk co folk e deixou letras para a historia, emparentando con algunhas das grandes plumas da literatura irlandesa.

Un anxo triste

Tom Petty. EP
Guau! Que é iso? Un Cadillac coa cor do café? O neno botou a man aos ollos co corazón palpitándolle. Chuck Berry tiña razón! Ese coche existía! O asfalto alapeaba no horizonte coa calor do verán e o vehículo pasou diante del como se viñese dun soño botando charetas

Menos ca unha cadela

A India é, a día de hoxe, o país máis perigoso do mundo para ser muller atendendo a indicadores como a saúde, a violencia sexual ou a trata de mulleres, segundo os informes dos organismos internacionais.

Manual para escritores ebrios

Imaxine por un momento que vostede é un escritor, ou peor aínda, poeta. Ou poñámonos no peor dos casos: imaxine vostede que é crítico literario.

Parsifal e o cisne

Patti Smith
Patti Smith, a muller adicta ao café, a xulgar polo que escribe no seu último libro, El Año del Mono (Lumen, 2020), non durme moito. Pero, aos seus 75 anos –cumpriunos o pasado 30 de decembro e conta vivir até os 93–, soña con frecuencia, como boa detective salvaxe. Gústalle o café so, sen azucre e cun chisco de canela. Sabemos que é xenerosa: deulle diñeiro ao camareiro dunha cafetaría que frecuentaba para que este abrise o seu propio negocio.

O verán do soul

The Harlem Cultural Festival. CBS PHOTO ARCHIVE
A cento sesenta quilómetros de New York tivo lugar en 1969 o festival de Woodstock: Hendrix, The Who, Janis Joplin ou Jefferson Airplane fixeron historia, secundados ademais pola enorme difusión que o evento tivo a posteriori, fixándose no imaxinario colectivo de toda unha xeración

Menos ca un can

Charles Mingus foi un dos mellores compositores de jazz da historia. O seu xenio era só comparábel ao seu carácter. Tocou cos inventores do invento, deixou discos para a memoria e arrastrou unha nenez dura que deu nunha vida caótica e irrepetíbel.

Veludo subterráneo

Todd Haynes explora no documental The Velvet Underground a breve traxectoria dunha das bandas a posteriori máis influentes da historia do rock. Capitaneada por Lou Reed e John Cale, foi lanzada por Andy Warhol e habitada pola enigmática Nico. Pero o final era inevitábel, Lou Reed contiña multitudes.

Grados de memoria

Espertamos cedo o pasado sábado malia trasnoitar, logo da Gala da Memoria no Pazo da Cultura de Pontevedra, o día anterior. Baixamos a pé ata o Estadio de Pasarón, tomamos café e croissants na padaría A Devesa e sorprendeunos no lateral do edificio contiguo ao estadio o impoñente mural de Yoseba Muruzábal, o excelente muralista e pintor. A muller que aparece nel é Lola, a Garda de Pasarón. O Yoseba lémbroo con súa irmá Antía, en Ribadeo, nos veráns da infancia. E unha excursión a Cudillero canda eles e seus pais, a Toni e Muruzábal pai (José Luis).

Unha ausencia felina

Non lembro de memoria toda a obra do Isidro Novo. Tampouco compartín tantos anos ao seu lado coma outra xente de letras boa amiga súa. Pero si compartín cousas abondo para lembralo con certa nostalxia e ledicia ao mesmo tempo.

Sangue irlandesa en San Vicente

A noite cae apracíbel sobre San Vicente e os nenos dormen rendidos polo esforzo malgastado na praia, sen cálculo ningún, como os xenios tolos. Os seus pais dormen rendidos igualmente polos máis que probábeis excesos e agora o humilde hostal é un remanso de paz

Cristal no teito

imgData
Joan Baez é un dos nomes imprescindíbeis da música folk de todos os tempos. Imbuída dun enorme compromiso social, cun talento descomunal, conquistou o público coa súa voz de soprano e a forza da súa sinceridade e, en contraste con moitos homes da súa xeración, mantivo unha correspondencia inquebrantábel entre a súa traxectoria artística e a loita por un mundo mellor. Compartiu camiño con Dylan e deixou os escenarios hai dous anos, en plenitude de facultades.

Mellor arder

Neil Young é un dos compositores máis importantes da historia do rock. Ecoloxista, independente, transgresor. Fixo parte de Buffalo Springfield e Crosby, Stills & Nash. Foi abandeirado do pacifismo e o movemento hippy. Coñeceu a dor e a gloria. Continúa xirando, rexistrando obsesivamente toda a súa obra para goce do resto. 13 discos dende 2016 dan fe de alguén que nunca desertou do rock

Algo que non sexa

Verto Temazos
A inocencia é un valor á baixa no mundo de hoxe. Asóciase á falta de coñecemento deste e do xeito en que funciona. A astucia, a ostentación da imbecilidade, o cálculo, a ousadía ignorante: eses son os valores que triunfan no capitalismo tecnolóxico.

A lenda de Trás Os Montes

A parroquia amante da boa música e o bo cine vai tardar en ver un documental tan cativador coma o que vén de asinar o veterano cineasta Georgeous Bailanakriba

Os cen pasos

Cando a actualidade política semella unha mala película, cómpre buscar acubillo no cine. Cheguei a Os cen pasos (I cento passi,2000), película de Marco Tullio Giordana, polo consello do noso amigo italiano Leo Zordan. O Leo é moitas cousas e, ademais de cociñar unhas das pizzas italianas e pastas máis gorentosas de Lugo na pizzería Mangiarte e no seu posto do Mercado —canda María, a súa compañeira—, ten unha afiada sensibilidade.

Devolto ao remitente

Martin Eden
Martin Eden, a película do italiano Pietro Marcello, é unha obra doutro tempo. Dicir que este filme é unha adaptación á novela de título homónimo de Jack London é faltarlle á verdade: Martin Eden —alter ego do propio London— é moito máis.

O Corpo de Cristo

Corpus Christi
Corpus Christi (2019), o filme de coprodución polaco-francesa dirixido por Jan Komasa, agasállanos coa interpretación memorábel de Bartosz Bielenia no papel de Daniel, un delincuente xuvenil de vinte anos que sae do reformatorio —onde sentiu a vocación relixiosa—, recalando nunha pequena poboación do rural polaco, previo descenso aos infernos habituais (sexo, drogas e alcohol). Aínda que inicialmente chega para traballar nun serradoiro, substituirá temporalmente o párroco local, un ancián con problemas coa bebida.

O feitizo da neve

2021022021020389065
San Cibrao, Lugo. Festa da Maruxaina. Verán de 2006. Sentados nos penedos da praia do Torno fronte á estatua en bronce da Maruxaina. O fillo do Alberto e da Rosi, da cuadrilla de meus pais no verán e seu curmán –outro Gago tamén–, falan comigo de Atrapado por su pasado, a película da mafia onde Al Pacino lle dá vida a un personaxe inesquecíbel: Carlito Brigante. Pero estes dous rapaces cos que falo están a dramatizarme integramente en inglés unha das súas escenas.

Para Sama

Que pode facer a razón en comparación co que carece de palabras? Non é o fascismo a anulación do sentido que as palabras lle dan ao mundo?

A sombra da cruz

imgData
Aretha Franklin foi a raíña absoluta do soul. Diva e espiritual, naceu no seo dunha familia de artistas e un pai predicador. Os traumas vividos afiaron o seu talento até chegar ao máis alto. Polo camiño, deixou unha xoia inesquecíbel do gospel: Amazing Grace.

Non ei barqueiro nen sei remar

A mañá é azul e limpa na Ría de Vigo. Piso a area da praia de Cesantes e abro o termo do café. Son as nove da mañá e o equipo de gravación xa o dispuxo todo para gravar a Queta, filla dun represaliado do fascismo franquista. Era músico de vocación, tamén zapateiro e taberneiro. Botou preso tres anos na Illa de San Simón, despois trasladárono a Figueirido...

Elvis no Inferno

Nick Cave.
Nick Cave é considerado un dos letristas máis importantes do rock and roll. A medio camiño entre o cabaleiro medieval e o personaxe de cómic, un libro vén de recoller as letras das súas cancións: máis de 40 anos de mística, sombra, sexo, relixión, excesos, tristeza e amor. E a morte de seu fillo.

O humor na tradición oral

3000
Apareceu Trump no televisor dun bar de Lugo. Declarábase inmune ao coronavirus. Dous vellos observábano impasíbeis dende a barra, dixo un: "O vello contar, contaba morrer". Sorriron e continuaron ao seu.

O bardo da zurda

BIlly Bragg. ARCHIVO
Billy Bragg responde ao arquetipo do cantautor tradicional de esquerda. Nacido nos suburbios de Essex, medrou como cantautor escoitando Dylan e The Clash. Cantou contra o tatcherismo, viviu a miseria e viu a luz musicando o legado do lendario Woody Guthrie onda Wilco. Corenta anos despois, segue en pé de guerra. Publica en Anagrama Las tres dimensiones de la libertad, un alegato pola democracia e os dereitos civís.

Electrocutados en Waterloo

The Kinks
O pasado mes de xuño cumpríronse 50 anos da publicación de Lola, un dos éxitos do grupo británico The Kinks. Ray e Dave, os irmáns Davies, lideraron nos 60 unha das bandas máis importantes da invasión británica, eclipsados sempre polos Stones e os Beatles. Pero Ray Davies é un dos mellores letristas do rock e canda Dave asinou pezas inmortais como You really got me, Waterloo Sunset ou All day and all the night

A última pinga

Charlie Parker
Xa non queda cabalo, pero el ben sabe que a última gota sempre é a mellor. A que ten máis substancia. Agora abriu a cella contra a billa do lavabo, pero velaí están. As pílulas de adelgazamento de súa ex muller. O espello devólvelle a imaxe dos once anos. Súa nai  agasalloulle o primeiro saxo. Non lle viría mal agora que empeñou o que tiña. O sangue deslízase cara o ollo e báixalle pola meixela, a ferida naceu en Kansas City (1920). A cabeza dálle voltas e o disco do seu amado Stravinsky segue a xirar...

O traxe da raíña

Lois Pérez.
O mellor traxe que podo poñer é o único que teño. Merqueino no bazar de oportunidades do Corte Inglés, no polígono industrial do Porriño. Cando vivíamos en Tui, hai xa uns anos. É un sitio estraño aquel, coma todos os polígonos industriais galegos

Rebelando a Miss Smith

Táboa
Vivian Maier traballou toda a súa vida coidando crianzas e tirando fotos coa súa cámara. Atravesou o século XX no completo anonimato e morreu na miseria. Pero deixou un arquivo de máis de 150.000 fotografías, que nos achegan a mirada e o talento dunha das mellores fotógrafas da historia. Un rapaz chamado John Maloof foi o artífice deste achádego histórico.